7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu

Bu kanunda çok sayıda süre, oran ve eşik vardır. Kabul tarihi 10 Ekim 2024, Resmî Gazetede yayımı 18 Ekim 2024 tarihli ve 32696 sayılıdır. Kanun 38 madde ve 3 geçici maddeden oluşur. Terim tuzağı baştan başlar: ÖSYM listesinde 7528'in adı Öğretmenlik Mesleği Kanunu'dur. "Öğretmenlik Meslek Kanunu" ise 7354 sayılı eski kanunun adıdır ve 7528 onun yerine geçmiştir. Eski kaynaklarda 7354'ü okursan yanlış kanunu öğrenmiş olursun.

Bu metinde yöntem şu: önce öğretmen olmanın yolunu bir zincir olarak öğren, sonra zincirin her halkasındaki sayıları yanına yaz, en sonda benzer adlı kavramları ayır. Aşağıdaki sayıların her biri, bir soru kökünde ayırt edici işaret olarak karşına çıkabilir.

Yeni giriş yolu: zincirin halkaları

Öğretmen olmak için sırasıyla beş adım gerekir. Önce lisans mezunu olursun. Sonra ÖSYM sınavından, yani MEB-AGS'den alan puanı alırsın. Ardından Millî Eğitim Akademisinde hazırlık eğitimine alınır ve onu başarıyla bitirirsin. Sonra 657 sayılı Kanunun 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli öğretmen olarak istihdam edilirsin. Üç yıl çalıştıktan sonra talep hâlinde kadrolu öğretmenliğe atanırsın. Bu adımlar kanunun 7 ile 16. maddeleri arasında yer alır.

Önemli sonuç şudur: kadroya atananlara 657'deki adaylık hükümleri uygulanmaz (madde 16, dördüncü fıkra). Yani yeni sistemde aday öğretmenlik yoktur. Aday öğretmenlik yalnızca geçiş dönemine aittir ve en sondaki bölümde ayrıca anlatılacak.

Madde 4 temel ilkeleri sayar. Nitelik ve yetkilerin mesleğin gereklerine uygunluğu, atama ve ilerlemede liyakat ve kariyer, kararlara katılımın teşviki, meslek öncesi yetiştirme ve sürekli gelişim. Madde 5'in üçüncü fıkrası öğretmenin mesleğiyle ilgisiz işlerde rızası dışında görevlendirilemeyeceğini koyar. İstisnalar mevzuatta açıkça belirlenenler ile olağanüstü hâl, genel afet ve salgın hastalık durumlarıdır.

Bu ilkelerden iki ifade soru kökünü kurar. "Liyakat ve kariyer" ifadesi atama ve ilerlemeyle ilgilidir; "sürekli gelişim" ifadesi ise meslek öncesi yetiştirmenin hizmet içinde de devam ettiğini anlatır. Rızası dışında başka işe görevlendirilmeme kuralı örnek olarak şöyle işler: okul müdürü, fen öğretmenini ilçe müdürlüğünde evrak işine vermek isterse, olağanüstü hâl, afet ya da salgın gibi bir durum yoksa ve mevzuatta açıkça yazılı bir istisna da bulunmuyorsa öğretmenin onayını almak zorundadır.

Madde 7 ve 8 öğretmenliği tanımlar: genel kültür, özel alan eğitimi ve öğretmenlik meslek bilgisi bakımından hazırlık gerektiren özel bir ihtisas mesleğidir. Hazırlık eğitimini Akademi verir.