Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli

Bu konunun elinde tutunacağın bir kanun maddesi yok. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli bir kanun ya da yönetmelik değil, yeni öğretim programlarının bütününe temel olan bir çerçevedir ve kaynağı Millî Eğitim Bakanlığının resmî model sayfasıdır.

Bu yüzden sorular madde numarasıyla değil adlarla ve sayılarla gelir: çatı değerler hangileri, beceri bileşeni kaç tane, hangi bileşen hangi gruba ait. Çalışma yöntemin de buna uygun olsun. Terimleri doğru adlarıyla öğren, sayıları yan yana koy, sonra benzer adlı kavramları birbirinden ayır. Model 2024 yılında kamuoyuna tanıtılan yeni öğretim programlarının temelini oluşturur; tanıtım gününü ya da onay kararının numarasını bilmen gerekmez.

Modelin üç omurgası

Modeli anlatan ilk cümle şudur: Maarif Modeli üç ana omurgada kurulur. Birincisi Erdem-Değer-Eylem çerçevesidir. İkincisi bütüncül eğitim yaklaşımıdır. Üçüncüsü beceriler çerçevesidir. Soru kökü bazen "modelin temel bileşenlerinden biri değildir" biçiminde gelir ve şıklara dışarıdan bir yaklaşım adı koyar; üç omurgayı bilen bu şıkkı hemen eler.

Ezber için şunu yap: kâğıdın bir yüzüne üç omurgayı, öbür yüzüne beş beceri bileşenini yaz ve her bileşenin yanına sayısını ekle. Beş dakikalık bu kart, modelin sayısal ayrıntılarını toparlamana yeter. Sorulardaki asıl zorluk bilgiyi bilmek değil, benzer adları birbirinden ayırmaktır; kart tam bu işe yarar.

Üç omurga farklı soruları cevaplar. Erdem-Değer-Eylem çerçevesi "nasıl bir insan yetiştirilecek" sorusunu değerler üzerinden yanıtlar. Bütüncül eğitim yaklaşımı "insanın hangi yönleri geliştirilecek" sorusunu cevaplar. Beceriler çerçevesi ise "öğrenci ne yapabilecek" sorusuna karşılık gelir. Bu üç soruyu aklında tutarsan hangi kavramın hangi omurgaya ait olduğunu şaşırmazsın.