Orta Çağ Felsefesi

Bir filozof "anlamak için inanıyorum" derse, hangi sırayı savunuyor? Önce inanç, sonra akıl. Tersini söyleyen biri akıl yürütmeyi inancın önüne koyuyor demektir. Orta Çağ felsefesinin bütün gerilimi bu iki cümlenin arasında kurulur. TYT'de dönem iki biçimde sorulabilir: Bir ifadenin hangi filozofa ya da hangi akıma ait olduğu bulunur, ya da bir filozofun görüşünden çıkarım yapılır. 2026 sınavında iki soru da bu dönemden geldi: biri Aquinalı Thomas'tan, öbürü Yunus Emre'den.

Dönemin zemini: iki din, iki felsefe

Program dönemi milattan sonra 2. yüzyıl ile 15. yüzyıl arası olarak çizer. Bu yaklaşık bin üç yüz yıl, iki farklı din anlayışından doğan iki felsefeye bölünür: Hristiyan felsefesi ve İslam felsefesi. İkisi de bir önceki dönemden, yani milattan önce 6. yüzyıl ile milattan sonra 2. yüzyıl arasından beslenir. Platon, Aristoteles, Epikuros ve Yeni-Platonculuk bu dönemin oluşumunda etkili olmuştur.

Dönemin ayırt edici özelliği felsefenin dinle kurduğu ilişkidir. Ders materyaline göre ya inancı pekiştirmek için felsefeye başvurulmuş ya da inanca zarar verdiği düşüncesiyle felsefe dışlanmıştır. Bir ders çalışma defteri parçası iki felsefenin ilişkisini şöyle kurar: Platonculuk Hristiyan felsefesinin özellikle ilk dönemine daha uygun düşmüş, Müslümanlar ise önce Aristoteles'e yönelmiş ya da ikisini birden almıştır.