1982 Anayasası'nın Temel İlkeleri
Anayasa Hukukunun Temelleri
Sesli anlatım
Bu konunun seslendirmesi hazırlanıyor. Hazır olduğunda buradan dinleyebileceksin.
Bu konuda sana "laiklik nedir" diye sorulmaz. Sana bir hüküm verilir ve o hükmün hangi maddede yazdığı ya da hangi ilkenin gereği olduğu sorulur. 2709 sayılı Anayasa'nın Başlangıç kısmı ile ilk on bir maddesi, madde numarasının doğrudan puana döndüğü yerdir. Bu on bir madde ayrıca anayasanın geri kalanının çatısıdır; yasama, yürütme ve yargı bölümlerini okurken aynı numaralara döneceksin.
Konuyu madde numarasız öğrenirsen sınavda dört şıkkın dördü de doğru görünür. Numarayı bilirsen soru üç saniyede biter. Bir de güncellik uyarısı: 2017 değişikliği bu bölümde iki maddeye dokundu, onları aşağıda ayrı göreceksin.
Madde 1, 2, 3: şekil, nitelik, sembol
Madde 1 tek cümledir: Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir. Kenar başlığı devletin şeklidir.
Madde 2 o Cumhuriyetin niteliklerini sayar. Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devletidir. Konunun tamamı bu tek cümlede: ilkeler buradan çıkar, Başlangıç kısmına gönderme de buradadır.
Madde 2'deki ibareleri sırayla say: toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı; insan haklarına saygı; Atatürk milliyetçiliğine bağlılık; başlangıçtaki temel ilkelere dayanma; son olarak demokratik, laik, sosyal ve hukuk devleti. Son halka dört nitelik taşır ve sınavın en çok sorduğu şey bu dördüdür. Sırayı bilirsen "hangisi 2. maddede yoktur" sorusunda araya sokulan yabancı ibareyi hemen yakalarsın.
Atatürk milliyetçiliği ibaresi tek başına da sorulur. Anayasa onu tanımlamaz ama ırka dayanmadığı madde 66'dan çıkar: Türk Devletine vatandaşlık bağı ile bağlı olan herkes Türktür. Türklüğün ölçüsü etnik köken değil, hukuki bağdır.
Madde 3 devletin somut kimliğini kurar: Türkiye Devleti ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür, dili Türkçedir, bayrağı beyaz ay yıldızlı al bayraktır, millî marşı İstiklal Marşıdır, başkenti Ankaradır. Burada çıkarılacak mantık yok, tanınacak bir liste var. Sınav "hangisi 3. maddede yer almaz" diye sorar.