Kişi, Sosyal ve Siyasi Haklar

Bu konuda ÖSYM'nin soru kurma biçimi sabittir: sana bir hak ya da bir sayı verir, hangi maddede olduğunu ya da hangi ayrıntıyı taşıdığını sorar. 48 saat mi dört gün mü, 18 yaş mı 25 yaş mı, memur parti kurabilir mi kuramaz mı? Cevaplar tek tek bellidir, ezberi değil madde numarasını bilmek puan getirir.

Haritayı bir önceki konudan hatırla: kişi hakları 17-40, sosyal ve ekonomik haklar 41-65, siyasi haklar 66-74 arasındadır. Bu konu o aralıkların içini dolduruyor. Önce hepsinin üstünde duran madde 10'dan başla.

Madde 10: kanun önünde eşitlik

Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir. İki ekleme sonradan geldi ve ikisi de sorulur:

• 2004'te kadınların ve erkeklerin eşit haklara sahip olduğu yazıldı ve devlete bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlama yükümlülüğü verildi.
• 2010'da çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirlerin eşitlik ilkesine aykırı sayılmayacağı eklendi.

Üçüncü hüküm baştan beri vardır: hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz. Eşitlik herkese aynı muamele demek değildir, aynı durumda olanlara aynı muamele demektir. Koruyucu tedbir bu yüzden eşitliğe aykırı değildir, imtiyaz ise aykırıdır.