Science
2. Dönem Üniteleri
Sesli anlatım
Bu konunun seslendirmesi hazırlanıyor. Hazır olduğunda buradan dinleyebileceksin.
Bir bilim müzesinde bir öğrenci hücre modeline bakıyor. Aynı anda başka bir öğrenci geçen hafta yaptığı deneyin sonucunu anlatıyor. Birinci öğrenci şu anda bir şey yapıyor, ikincisi geçmişte bitmiş bir şeyi anlatıyor. Bilim ünitesinin en önemli işi bu iki zamanı birbirinden ayırmaktır.
Bilim kelimeleri
Ünitenin kelimelerini işlevlerine göre gruplarsan akılda kalır. Önce yer ve araçlar: lab, laboratuvarın kısaltmasıdır. Test tube deney tüpü, cell hücre demektir. Vaccination aşılamadır. "Scientists work in the lab." Bilim insanları laboratuvarda çalışır demektir.
Sonra araştırma fiilleri: search aramak, explore keşfetmek ve araştırmak, find out öğrenmek, bulup çıkarmak demektir. Do an experiment deney yapmak anlamına gelir. "They are doing an experiment." Deney yapıyorlar demektir. Process süreç, result sonuç, safety güvenlik, scientific bilimsel demektir.
Başarıyı anlatanlar şunlardır: succeed başarmak, cure tedavi etmek ya da şifa bulmak, genius dahi, high-tech yüksek teknolojili demektir. "She is a genius." O bir dahidir. Explode patlamaktır. Deneylerde safety bu yüzden önemlidir: "A test tube can explode if you heat it too much." Deney tüpü çok ısıtılırsa patlayabilir demektir.
Bu kelimelerin ikisi ünitenin kalbidir: invent ve discover. İkisi de bir şeyi ilk kez ortaya çıkarmak gibi görünür, ama aralarında bir fark var.
Programdaki örnekler bu ayrıma uyar. "Archimedes invented the water screw." Arşimet su vidasını icat etti demektir; bu icat geleneksel olarak Arşimet'e atfedilir (benzer vidalı pompaların daha eski olduğu da düşünülür). Su vidası, suyu aşağıdan yukarı çıkaran bir makinedir; insan yapımıdır, dolayısıyla invent. "Newton discovered gravity." Newton yerçekimini keşfetti demektir.
Programın örneği böyledir; yerçekimi doğada zaten var olan bir olgu olduğu için fiil discover'dır. Bilim tarihi açısından Newton, cisimlerin düştüğünü ilk fark eden kişi değil, yerçekiminin genel yasasını ortaya koyan kişidir. Küçük bir not: Fleming 1928'de penisilini keşfetti. Penisilin küften çıkan bir madde olduğu için "discovered" denir.