Atatürkçülük ve Türk İnkılabı

Sana bir söz ya da uygulama verilir, hangi ilkenin gereği olduğu sorulur; TYT bu konuyu incelenen sekiz sınavın ikisinde Atatürk'ün bir sözünden ilke çıkarttırarak sordu. Bu yüzden tanımdan çok eşleştirme çalış.

Bu yüzden her ilkeyi bir sorunun cevabı gibi oku: cumhuriyetçilik devleti kimin yöneteceğini, milliyetçilik devletin kime ait olduğunu, halkçılık içeride kimsenin doğuştan üstün olmadığını, devletçilik fabrikayı kimin kuracağını, laiklik kanunun neye dayanacağını, inkılapçılık da yolun ne zaman kapanacağını cevaplar: hiçbir zaman. Verilen uygulama hangi soruyu çözüyorsa aradığın ilke odur.

İlkeler: altı soru, altı cevap

Altı ilke 1931'de parti programına, 5 Şubat 1937'de anayasaya girdi. Önce uygulama geldi, ad sonra kondu. Cumhuriyetçilik egemenliğin bir kişiye ya da haneye değil millete ait olmasıdır. Milliyetçilik ırka değil ortak dile, kültüre, tarihe ve vatandaşlığa dayanır; "ırk üstünlüğü" diyen şık yanlıştır. Halkçılık doğuştan ayrıcalığı kabul etmez. Devletçilik özel girişimin yetmediği yere devletin girmesidir ve özel mülkiyeti yasaklamaz. Laiklik din ve devlet işlerini ayırır, kanunun kaynağını akıl ve bilim yapar; dinsizlik değil, devletin bütün inançlara eşit mesafede durmasıdır. İnkılapçılık yapılanı koruyup çağa göre yenilemektir.

Bir inkılap birden fazla ilkeyle ilişkili olabilir. Medeni Kanun doğuştan ayrıcalığı kaldırdığı için halkçılığa, hukukun kaynağını dinden çıkardığı için laikliğe bağlanır. Soru kökü hangi yönü istiyorsa oradan cevaplarsın. Millî egemenlik, millî bağımsızlık ve akılcılık gibi kavramlar bütünleyici ilkelerdir; temel ilkenin yerine geçmez. Millî egemenlik içeriye bakar, ülkeyi kimin yöneteceğini sorar; millî bağımsızlık dışarıya bakar, kimin karışacağını sorar. Soru kökünde "seçim" ya da "meclis" geçiyorsa egemenlik, "manda" ya da "kapitülasyon" geçiyorsa bağımsızlık ara.

Atatürkçülüğün niteliklerini de bir bütün olarak bil. Akla ve bilime dayanır, taklit değil özgündür, dogmatik değildir, barışçı ve insancıldır, millî ve çağdaştır. Ayırt edici nitelik bütünlüktür: ilkeler birbirinden ayrılamaz ve aralarında üstünlük sırası yoktur. "İlkelerden biri diğerlerinden üstündür" diyen şıkkı okumadan ele.