Sıfat Cümlecikleri (Relative Clauses)

Türkçede bir ismi niteleyen cümleciği ismin önüne koyarsın: "geliştirilen yöntem", "kazanan takım", "annemin yaşadığı şehir". İngilizcede aynı cümlecik ismin arkasına gelir: "the method that was developed", "the team that won", "the city where my mother lives". Bu yer değiştirme sıfat cümleciğinin (relative clause) bütün sırrıdır. Önce ismi bul, sonra onun arkasındaki cümleciğin ismi nasıl nitelediğine bak.

YDS'de bu konu hem boşluk doldurma sorusu hem çeviri ve cümle tamamlama sorularında çıkar. Boşluğa hangi ilgi zamirinin geleceğini, virgülün olup olmadığını ve zamirin ardından cümlenin tam mı eksik mi geldiğini bilmen gerekir. Bu üç bilgi birlikte çözümü verir.

İlgi zamirleri ve işlevleri

Her ilgi zamirinin ayrı bir işi var. Hangi ismi nitelediğine ve cümleciğin içinde ne işlev gördüğüne bakarak seçersin.

• who insanları niteler ve cümleciğin öznesi ya da nesnesi olabilir; "scientists who study climate" gibi.
• whom yine insanı niteler, ama yalnız nesne konumunda ve resmî dilde kullanılır; "the author whom the committee honoured" gibi.
• which nesneleri, hayvanları ve kavramları niteler; "a theory which explains the data" gibi.
• that hem insanı hem nesneyi niteler, ama yalnız tanımlayıcı cümlecikte kullanılır.
• whose + isim iyelik bildirir ve hem insan hem nesne için kullanılır; "a country whose economy depends on tourism" gibi.
• where, when ve why sırasıyla yer, zaman ve sebep isimlerinden sonra gelir; "the city where she lives", "the year when the war ended", "the reason why she resigned" gibi.

"The city where she lives" Türkçede onun yaşadığı şehir demektir. Who ile that arasındaki farkı da bil: insan için genellikle who tercih edilir, that da kullanılabilir. İkisi de kabul edildiği için ikisini birden verip doğru olanı sormak anlamsız olur; ayırt edici olan nokta virgüldür.

Whose için bir uyarı: ardından mutlaka bir isim gelir; whose + isim birlikte cümleciğin öznesi ya da nesnesi olur. "A scientist whose theory changed physics" yapısında whose + theory bir bütündür ve theory'nin sahibi scientist'tir. "Who's" ile karıştırılmamalı; who's, who is ya da who has demektir.