Sözel Mantık ve Akıl Yürütme

Arkadaşın sana bir not bırakmış: "Kitap Ali'de değil. Şemsiye Ece'de değil. Çanta ne Ali'de ne Ece'de." Üç eşya, üç kişi: Ali, Ece ve Mert; her kişide bir eşya var. Notu bir kez okuyup "tamam" demek zor; her cümleyi ayrı alıp neyi dışarıda bıraktığına bakınca iş çözülür. Çanta ikisinde de değilse Mert'te olmak zorunda. Kitap Ali'de değil ve Mert'te de olamaz, çünkü çanta orada; kitap Ece'de. Şemsiye geriye kalan Ali'dedir. İşte sözel mantık bunu yapar: sana verilen bilgiden, verilmeyen bir sonucu çıkarmanı ister.

Programda "sözel mantık" adında bir kazanım yok. Bu soruların dayandığı beceri okuduğunu anlama, sonuç çıkarma ve problem çözmedir. LGS'de biçim neredeyse sabittir: Kısa bir metinde koşullar verilir, bunlara uyan tablo, sıralama ya da yargı seçeneklerden bulunur. 2025'te yumurta üretimi, tüketimi ve satışı üzerine kurulu bir tablo sorusu çıktı; 2026'da bir yatırım tablosu sorusu geldi. Ayrıca kural metnine uygun afiş seçtiren koşullu sorular da var. Sayı ve konu değişir, yöntem değişmez.

Yöntem: koşulları ayır, seçenekleri tek tek ele

Her koşullu soruda aynı üç adımı uygula. Önce metni okurken her koşulu ayrı bir cümleye böl ve numarala. Sonra her koşulu işaretle: neyle ilgili, hangi güne ya da kime ait, hangi yönde? Son olarak seçenekleri tek tek ele ve koşulu bozan seçeneği ele.

Koşulların hepsini aynı anda aklında tutmaya çalışma. Bunu yapan öğrenci üç koşuldan ikisini uygular, üçüncüyü unutur ve çeldiriciye düşer. Bir seçeneği ele alırken sırayla bak: "1. koşul sağlanıyor mu? Evet. 2. koşul? Evet. 3. koşul? Hayır." Bir koşul bozulduysa seçeneği elersin, kalanını kontrol etmene gerek yoktur.